Automatische vertaling. De Engelse tekst is leidend. Lees in het Engels
1. Inleiding: strategisch kader en de nieuwe geopolitieke realiteit
Energiebeleid is niet langer louter een kwestie van economie of milieubescherming; het is de beslissende factor geworden voor het voortbestaan van Europa als geopolitieke macht. De gebeurtenissen van de afgelopen jaren waren een harde wake-upcall. Ze hebben een pijnlijke waarheid blootgelegd: de energiestrategie van de Europese Unie was gebouwd op wensdenken in plaats van op de fysieke werkelijkheid.
Wij moeten ondubbelzinnig zijn: de extreme kwetsbaarheid van Europa voor externe energieschokken was geen historisch ongeluk. Ze was het voorspelbare gevolg van een structurele misrekening – een die vooral door Duitsland werd gedreven en vervolgens door andere Europese staten werd nagevolgd.
De uitfasering van kernenergie, een stabiele en binnenlandse energiebron, ten gunste van een groeiende afhankelijkheid van Russisch gas was een historische strategische mislukking. Met deze keuze werd geostrategische noodzaak ondergeschikt gemaakt aan binnenlands anti-nucleair sentiment, met gevolgen die Europa nu moet opvangen.
Het besluit om kernenergie – een betrouwbare, binnenlandse energiebron – uit te faseren ten gunste van een eenzijdige afhankelijkheid van Russisch gas was een historische strategische fout. Men boog voor de antikernenergiebeweging in plaats van te luisteren naar de geostrategische noodzaak.
Vandaag zit Europa klem tussen de agressieve grondstoffendominantie van Rusland, de staatskapitalistische macht van China en het protectionistische industriebeleid van de VS. Wij kunnen in dit mondiale systeem niet concurreren als onze energiekosten aanzienlijk hoger blijven dan die van onze rivalen. AVE Europa stelt dat het tijdperk van ideologische energie-experimenten voorbij is. Wij hebben een onmiddellijke terugkeer naar realisme nodig. Wij moeten de EU niet alleen positioneren als regelgever, maar als een machtige, soevereine actor die in staat is haar eigen levensader veilig te stellen.
2. Visie en politiek engagement
AVE Europa staat voor een federaal Europa dat op het wereldtoneel respect afdwingt. Echte soevereiniteit is onmogelijk zonder de energieonafhankelijkheid die de vitale Europese industrie en innovatie aandrijft. Onze visie is een continent dat zijn eigen lot in handen heeft, waar energie overvloedig, betaalbaar en schoon is.
Wij maken bewust onderscheid tussen “groene energie” (vaak een ideologisch etiket) en “schone energie” (een feitelijke omschrijving). Wij kiezen voor het laatste. Wij steunen elke technologie die efficiënt en betrouwbaar koolstofarme elektriciteit levert.
- Wij verwerpen de politiek van achteruitgang en industriële uittocht.
- Wij bevestigen onze aanspraak op technologisch leiderschap.
- Wij beloven de Europese nucleaire industrie haar vroegere positie als wereldwijde nummer één terug te geven.
Wij beschouwen de strijd tegen klimaatverandering als een vitale prioriteit. Wij geloven echter dat deze strijd zal worden gewonnen door Europese techniek en innovatie. Een federaal Europa moet een energiekrachtpatser zijn, robuust genoeg om geopolitieke stormen te doorstaan.
3. Hoofdstructuur: strategische pijlers
I. Eerste pijler: capaciteit, soevereiniteit en de nucleaire renaissance
Doel: onze capaciteit voor basislast herstellen en een einde maken aan de gevaarlijke afhankelijkheid van vijandige machten.
1. Het falen van volatiliteit
Wij moeten eerlijk zijn over de beperkingen van de huidige hernieuwbare technologieën. Wind en biomassa hebben weliswaar een rol te spelen, maar ze zijn op zichzelf onvoldoende gebleken om een zware industriële basis van energie te voorzien. Ze zijn onregelmatig en volatiel. Een moderne economie kan niet alleen functioneren wanneer de wind waait of de zon schijnt. De poging om dit gat te dichten met geïmporteerd gas uit Rusland is mislukt. Daarom moeten wij terugkeren naar de enige bewezen, schaalbare, koolstofarme technologie die 24 uur per dag, 7 dagen per week werkt: kernenergie moet worden uitgebreid tot ongeveer het aandeel in de totale opwekking dat fossiele brandstoffen vandaag hebben, wat ons een mix van 50/50 hernieuwbaar en nucleair geeft.
2. Een Europese nucleaire alliantie
AVE Europa roept op tot een massale herindustrialisering van de nucleaire sector.
- Grote overheidsinvesteringen: de energiesector is te cruciaal om te laten falen. Omdat kerncentrales hoge investeringen vooraf (CAPEX) vergen en lange bouwtijden hebben, is de vrije markt op zichzelf vaak terughoudend. Wij hebben steun van een sterke overheid nodig – gegarandeerde leningen en directe investeringen – om de risico's van deze projecten te verkleinen.
- Geografische focus: dit is bijzonder dringend voor Centraal-Europa en voor landen die niet de natuurlijke geografie hebben voor grootschalige waterkracht of windenergie. Kernenergie is de grote gelijkmaker die deze landen in staat stelt onafhankelijk te zijn.
- Technologie en octrooien: wij moeten ervoor zorgen dat de intellectuele eigendom in Europa blijft. Wij kunnen niet zomaar reactoren importeren uit Zuid-Korea of China. Wij moeten hier onze eigen kleine modulaire reactoren (SMR's) en generatie-IV-technologie ontwikkelen, zodat de octrooien, de banen en de expertise binnen onze grenzen blijven.
3. De toeleveringsketen veiligstellen (de “friend-shoring”-strategie)
Wij mogen een afhankelijkheid van Russisch gas niet inruilen voor een afhankelijkheid van Russisch verrijkt uranium. Wij hebben een robuuste diversificatiestrategie nodig voor brandstofvoorraden, zoals uranium en lng, en voor grondstoffen voor de productie van energietechnologie, waaronder lithium en zeldzame aardmetalen, strikt gericht op bevriende of stabiele partners:
Uranium:
- Australië: wij moeten voorrang geven aan een diepgaand strategisch partnerschap met Australië, dat ongeveer 30% van de uraniumreserves ter wereld bezit. Het is een democratische bondgenoot en een stabiele partner, en zo helpen wij het de kritieke invloed van China in die regio tegen te gaan.
- Afrika: wij moeten samenwerking zoeken met Namibië en de Democratische Republiek Congo (DRC). Deze landen hebben enorme reserves (geschat op 3 tot 4 megaton). Dit moet echter een partnerschap tussen gelijken zijn, dat stabiliteit waarborgt en Chinese inmenging uitsluit.
- Centraal-Azië: sterkere banden met Kazachstan zijn essentieel om de Russische logistieke controle te omzeilen. De Europese “kernuitstap” was een ramp; de “nucleaire terugkeer” moet worden gebouwd op veilige, gediversifieerde aanvoerlijnen.
- De conversiecapaciteit uitbreiden in Europa (Orano en Westinghouse) en in Canada (Cameco), en zo het Russische aandeel terugdringen.
Gas/lng:
- De VS namen een aanzienlijk deel van de gasimport van de EU voor hun rekening. In plaats van de ene afhankelijkheid voor de andere in te ruilen, moeten wij alternatieve langetermijnpartners zoeken, zoals Noorwegen, Noord-Afrika, Azerbeidzjan en Qatar. Ook moeten wij de eigen productie opvoeren met velden als Cronos en Neptune Deep.
Lithium:
- Wij moeten binnenlandse mijnbouw zoals in Barroso faciliteren en schone raffinagetechnologieën invoeren, zoals directe lithiumextractie (DLE) en geothermisch lithium. Voor diversificatie van de import kunnen banden met Namibië worden gezocht en kan het Servische Jadar-project worden gesteund. De EU moet batterijproducenten helpen stroom in te kopen, zodat zij concurrerend blijven ten opzichte van Amerikaanse producenten.
4. Een veerkrachtige energie-infrastructuur bouwen
Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese energie-infrastructuur bestand is tegen natuurlijke en door mensen veroorzaakte schade. Er moet een wettelijke verplichting komen dat de opwekking en distributie van energie op alle niveaus rekening houden met het n-1-principe, zodat er redundantie is in het hele netwerk, van opwekking tot eindverbruiker.
5. Digitalisering van het elektriciteitsnet
Om te zorgen voor een efficiënt net dat gedecentraliseerde elektriciteitsopwekking aankan, moet het elektriciteitsnet volledig worden gedigitaliseerd, inclusief slimme meters voor alle verbruikers.
II. Tweede pijler: marktontwerp, ordening en concurrentievermogen
Doel: het kapotte prijssysteem herstellen en zekerheid bieden voor investeringen op lange termijn.
1. Het structurele debat: capaciteitsmarkt of energy-only
Europa staat voor een cruciale keuze over de inrichting van zijn elektriciteitsmarkt. De “energy-only-markt” (waarin een producent alleen wordt betaald voor de kilowattuur die hij produceert) is er niet in geslaagd langetermijnzekerheid te stimuleren. Ze ontmoedigt investeringen in reservevermogen.
De oplossing: AVE Europa pleit krachtig voor een capaciteitsmarkt.
De logica: in dit systeem worden producenten niet alleen betaald voor elektriciteit, maar ook voor beschikbaarheid, voor het gereedstaan om te produceren wanneer het systeem hen nodig heeft. Dit model bevoordeelt kernenergie sterk, omdat die betrouwbare, constante capaciteit biedt, in tegenstelling tot wind- of zonne-energie.
2. De rol van de private sector
Hoewel de staat de initiële “grote investering” en de wettelijke garantie moet bieden, moeten de exploitatie en de innovatie worden gedragen door Europese private bedrijven. Wij willen een symbiotische relatie: een duidelijk onderscheid tussen distributie en opwekking is essentieel voor een doeltreffende marktwerking. Private opwekking brengt marktefficiëntie en concurrentie, terwijl een net in publieke handen betrouwbaarheid en gelijke toegang waarborgt.
III. Derde pijler: geopolitieke veerkracht en bescherming
Doel: energie inzetten als instrument van buitenlands beleid en federale defensie.
1. Infrastructuur als defensie
In een federaal Europa is energie-infrastructuur nationale veiligheidsinfrastructuur. Pijpleidingen, netten en onderhoudscentra moeten even streng worden beschermd als militaire bases. Buiten onze kusten moeten de Europese energieaanvoerlijnen en energiepartners worden beveiligd door Europese militaire en diplomatieke macht. Wij moeten onze eigen centrales kunnen onderhouden zonder afhankelijk te zijn van buitenlandse technici. De capaciteit voor onderhoud en reparatie moet volledig binnen de EU worden ondergebracht.
2. Realisme bij hernieuwbare energie
Wij zijn voor hernieuwbare energie waar dat zinvol is: zonnepanelen zijn zinvol in Spanje, minder in Finland. Wij erkennen echter dat Europa niet kan overleven op hernieuwbare energie alleen. Wij hebben een aanpak nodig waarin basislast voorop staat. Tegelijk erkennen wij nadrukkelijk de snelle technologische vooruitgang die gaande is – vooral bij batterijopslag, waar de komende jaren grote doorbraken worden verwacht. Toch zijn wij realisten: vandaag, morgen en de komende jaren kan Europa niet alleen op hernieuwbare energie vertrouwen.
3. Mondiale rivalen het hoofd bieden
Een versnipperd Europa is zwak. Rusland speelt lidstaten tegen elkaar uit. De VS lokken onze bedrijven met lage energieprijzen (de Inflation Reduction Act). China domineert de toeleveringsketen voor zonne-energie. Alleen een federaal Europa kan stand houden. Door onze middelen te bundelen en één energiemarkt met een nucleaire ruggengraat te creëren, kunnen wij een blok vormen dat sterk genoeg is om een eengemaakte energiemarkt tot stand te brengen, onafhankelijkheid te waarborgen en energiechantage te voorkomen. Wij moeten onze industrie de kracht geven om rechtstreeks te concurreren met de industriële bases van de VS en China, zonder afhankelijk te zijn van vijandige machten. Zeer energie-intensieve industrieën leggen een extreme druk op de elektriciteitsinfrastructuur, die een betrouwbare aanvoer vereist. Daarvoor hebben wij opties nodig: meerdere pijpleidingen, gediversifieerde leveranciers en enorme reserves, die onze autonomie garanderen.
4. Uitvoering en bestuur
Om dit standpunt in politieke werkelijkheid om te zetten, stelt AVE Europa de volgende institutionele maatregelen voor:
- Oprichting van de EESC (Europese Raad voor Energiezekerheid): een federaal orgaan dat nationale energieplannen coördineert en elk nationaal besluit dat de collectieve veiligheid van de Unie bedreigt kan tegenhouden (bijv. een eenzijdige uitfasering stoppen).
- Het “Nucleair Soeverein Fonds”: een speciaal financieringsinstrument, gesteund door de Europese Investeringsbank (EIB), dat goedkope leningen verstrekt voor de bouw van nieuwe reactoren en de modernisering van bestaande.
- Diplomatieke taskforce voor grondstoffen: een speciaal gezant van de EDEO die binnen 24 maanden uraniumhandelsakkoorden met strategische internationale bondgenoten afrondt, zodat ons buitenlands beleid vaart maakt en het wederzijds vertrouwen verdiept.
- Richtlijn voor markthervorming: de Europese Commissie moet een wetgevingsvoorstel indienen om de interne energiemarkt van de EU uiterlijk in 2027 om te vormen tot een model met een capaciteitsmarkt, zodat leveranciers van basislast financieel worden beloond voor de stabiliteit die zij bieden.
- Europese energietechnologie vooruithelpen: energietechnologie opnemen als kernonderdeel van het Europese industriebeleid, met steun om bedrijven in deze sector aan te trekken, op te bouwen en te laten groeien, en om het benodigde talent te ontwikkelen.